Geneza powstania terminu „Ognisko”

Geneza powstania terminu „Ognisko”

Istnieje krótka lista prekursorów pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej:
Jan Henryk Pestalozzi (1746-1827) uznawany jest za twórcę szkoły powszechnej, założył i prowadził w Birr w Szwajcarii zakład-szkołę wychowawczą, był zwolennikiem poprawiania bytu dzieci w ich naturalnych warunkach życia.
Dr Thomas Barnardo (1845-1905),    w Barkingside k.Londynu założył centrum zakładów dla dzieci i młodzieży, gdzie wdrażano młodzież do pracy i samodzielności.
Janusz Korczak (1878-1942) prowadził sierociniec dla najmłodszych dzieci, był twórcą oryginalnego systemu pracy z dziećmi opartego na partnerstwie i samorządzie. Był prekursorem Praw Dziecka,
Kazimierz Jeżewski (1877-1948) – twórca „gniazd sierocych” i „wiosek sierocych” (kościuszkowskich) – pierwowzoru rodzinnych domów dziecka.
Czesław Babicki  (1880-1952) –  twórca  „rodzinkowego”  systemu opieki nad dziećmi. Był przeciwnikiem zakładów poprawczych. Uważał, że dzieci wyjątkowo agresywne powinny być umieszczane w dużych grupach dzieci nie sprawiających problemów, tak aby przez naśladownictwo uczyły się właściwych zachowań.
I wreszcie Kazimierz Lisiecki „Dziadek”(1902-1976) – twórca:
po pierwsze – oryginalnego systemu  wychowawczego (vide bogata literatura) i po drugie – „ojciec chrzestny” nazwania placówek opiekuńczo-wychowawczych terminem OGNISKO. Potwierdza to geneza tej nazwy w odniesieniu do placówek opiekuńczo-wychowawczych. Nie ulega żadnej wątpliwości, że pierwszy tego terminu użył w tym znaczeniu  Kazimierz Lisiecki.
W Archiwum Akt Nowych,  w materiałach dotyczących Heleny Paderewskiej, natrafiamy na ślad, że we wrześniu 1919  roku  tak  został nazwany  Klub  Gazeciarzy w Warszawie przy ul. Miodowej 6. Klub ten był założony przez Panią Paderewską, która do pracy w tym Klubie w charakterze kierownika zatrudniła  w  roku  1918  młodego  instruktora  harcerskiego, Kazimierza Lisieckiego. Klub przyjął nazwę „Ognisko” we wrześniu 1919 roku.  W AAN znajduje się 34.punktowy Regulamin tego Ogniska  a  w  innym  dokumencie  widnieje  nazwisko  K. Lisieckiego jako kierownika tej placówki. Jako wielka Ogniskowa Rodzina a zwłaszcza Ogniska „Dziadka” Lisieckiego mamy powód do dumy. Jesteśmy niemal rówieśnikami odrodzonego Państwa Polskiego   a jubileusz 100-lecia istnienia ognisk jest już za rok. Śledząc dalszy rozwój hasła „ognisko”, natrafiamy w latach 1920. na, już powszechniejsze, nazywanie placówek opiekuńczo-wychowawczych tym  terminem.  Na  przykład  RTPD[1]  takich  ognisk miało  w   latach 1920., sześć. Samo Towarzystwo Przyjaciół Dzieci powstało w roku 1949 w wyniku połączenia RTPD z Ch(łopskim)TPD i wtedy zakładało głównie domy dziecka ale także (szczególnie od lat 1990.) – placówki opiekuńczo-wychowawcze zwane ogniskami wychowawczymi. Obecnie już kilkaset placówek w Polsce ma w nazwie „ognisko wychowawcze”.
Obecne  ogniska ZOW, jak też kluby i ogniska  „Przywrócić Dzieciństwo” Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy, które w prostej linii  pochodzą z ognisk przedwojennego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy i wraz z nimi my, wychowankowie tych ognisk, będziemy obchodzili za rok piękny jubileusz stulecia istnienia tych placówek.
[1] Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci (RTPD) – socjalistyczna organizacja opieki nad dziećmi działająca od 1926 do 1949 r. https://pl.wikipedia.org/ wiki/Robotnicze_Towarzystwo_Przyjaci%C3%B3%C5%82_Dzieci